Maurice Gilliams3. Conclusie
Vanuit het standpunt van Elias representeert het geloof van Gregoria de religie die hij min of meer afgezworen heeft. Hij heeft het niet zo hoog op met kerkdiensten, en dat is nu net het soort geloof dat Gregoria belijdt. Zij gaat elke week naar de mis, knielt neer voor de monstrans tijdens de processie, en verdiept zich in een vroom en stichtelijk blad als La semaine d’ Averbode. Haar geloof gaat niet verder dan dat, en ze is sterk beïnvloed door de zonde binnen het katholiek geloof, zelfs in die mate dat ze op haar lichaam sporen van haar zonden ontdekt en in haar kindertijd de straf van een engel verwacht.
Elias kan dit geloof bijna niet anders dan naïef, in de tekst noemt hij het onderontwikkeld, vinden. Het is het geloof van de tantes, dus van de bigotte en rigoureuze regels uit zijn jeugd. Het is het geloof dat een onderscheid maakt tussen het goede geloof en de ketterij (cf. supra), wat bij Elias niet zo is, gezien de kritische opvattingen van zijn vader. Men kan ook verwijzen naar de dingen die niet in de tekst voorkomen. Elias denkt als volwassene nauwelijks na over zonde, schuld en vergiffenis. Als deze gewetenszaken al vermeld staan, moeten ze gezien worden in de context van zijn jeugd, van de strikt–religieuze gedachten van zijn tantes, die hij verlaat, en van de kostschool, waar hij veel kritiek op heeft.
Vanuit het standpunt van Gregoria kan het geloof van Elias als ketters beschouwd worden. Het feit dat Elias de mis niet meer (wekelijks) wil bijwonen, kan voor Gregoria al een heikel punt zijn. Ze zou zeker zijn voorstelling van de menselijke Jezus niet aanvaard hebben. Voor haar is het nu eenmaal onmogelijk dat Jezus haar levensgezel of vriend is, omdat ze Hem vindt in de wekelijkse kerkdienst. Als Elias haar dan verteld zou hebben dat hij Jezus vindt in dromen, de mystieke auteurs en de muziek van Bach, zou dat voor haar ketters geweest zijn. De kritische denkwijze van Elias, ook zijn standpunten over bijvoorbeeld Maria (cf. Het Maria–Leven), zijn helemaal tegengesteld aan de hare. God staat boven je, niet naast je.
De vraag is of deze godsdienstovertuigingen wel te rijmen zijn met de visies op het huwelijk. Als men het geloof van Gregoria vergelijkt met haar visie op het huwelijk, lijken ze tegengesteld te zijn aan elkaar. Ze zou het voorschrift van de consummatie van het huwelijk moeten opvolgen, maar dat gebeurt nu net niet. Dit is waarschijnlijk te wijten aan de hysterische neurose waaraan ze lijdt, en het masturberen als ritueel binnen haar zondebeeld, waardoor geslachtsgemeenschap voor haar nu eenmaal niet mogelijk is. Elias zou vanuit zijn ‘vrijdenkend’ geloof geen rekening moeten houden met geslachtsgemeenschap, maar hij doet het wel. Zoals eerder vermeld, verwijst hij naar het feit dat een huwelijk niet voltrokken is zonder de consummatie ervan. Daarnaast hecht Elias veel belang aan geslachtsgemeenschap als een manier om hogere betrachtingen te bereiken, wat samenhangt met de mystiek en zijn ideaalbeeld van de liefde en van de vrouw. Dat laatste zal in de eerste paragraaf van het volgende hoofdstuk behandeld worden.
- Home
- Thesis
